Krótka historia systemów Microsoft Windows w Polsce

6 miesięcy temu

Historia systemów operacyjnych z rodziny Microsoft Windows w Polsce zaczęła się w zasadzie od premiery pierwszej, naprawdę funkcjonalnej wersji systemu, czyli Windows 3.0. Wcześniejsze wersje systemów Windows (Windows 1.x i Windows 2.x) nigdy nie zdobyły większej popularności na świecie, chociażby ze względu na ich dość poważne ograniczenia funkcjonalności, a także brak dedykowanych dla nich aplikacji, zaś w Polsce były praktycznie zupełnie nieznane. Ze względu na znikomą popularność w Polsce nie są tu też omawiane wczesne wersje systemów z rodziny Windows NT (Windows NT 3.x) oraz 64-bitowa wersja Windows XP Professional x64 Edition.

Windows 3.0

Windows 3.0 to 16-bitowa wersja systemu operacyjnego Microsoft Windows, wydana 22 maja 1990 r., będąca w zasadzie nakładką na system MS-DOS, a nie samodzielnym systemem operacyjnym. Zawarto w nim znacznie odświeżony interfejs użytkownika oraz ulepszenia techniczne w celu lepszego wykorzystania mechanizmów zarządzania pamięcią udostępnianych przez procesory Intela: 80286 i 80386. Windows 3.0 był ostatnią wersją systemu Microsoft Windows mogącą pracować w trybie rzeczywistym procesora.

Windows 3.0

Wsparcie techniczne dla Windows 3.0 zakończyło się 31 grudnia 2001 r.

Windows 3.1

Windows 3.1 to 16-bitowa wersja systemu operacyjnego Microsoft Windows, wydana 6 kwietnia 1992 r., będąca wersją rozwojową Windows 3.0, pozbawioną możliwości pracy w trybie rzeczywistym procesora. Została poszerzona o podstawową obsługę multimediów oraz o standard czcionek TrueType. Windows 3.1 był pierwszą wersją Windows przetłumaczoną na język polski.

Windows 3.1

Wsparcie techniczne dla Windows 3.1 zakończyło się 31 grudnia 2001 r.

Windows 3.11

Windows 3.11 to 16-bitowa wersja systemu operacyjnego Microsoft Windows, wydana 11 sierpnia 1993 r., będąca wersją rozwojową Windows 3.1, rozszerzoną o obsługę sieci, stąd nazwa Windows for Workgroups. Ze względu na strukturę sterowników obsługi sieci, system ten w sieciach lokalnych mógł pracować tylko na procesorach Intela 80386 i nowszych.

Windows 3.11

Wsparcie techniczne dla Windows 3.11 ostatecznie zakończyło się 1 listopada 2008 r.

Windows 95

Windows 95 (Windows 4.0) to 16/32-bitowa wersja systemu operacyjnego Microsoft Windows, wydana 24 sierpnia 1995 r. Windows 95 jest połączeniem interfejsu użytkownika wywodzącego się z Windows 3.11 oraz systemu operacyjnego MS-DOS. W systemie Windows 95 pojawiło się kilka elementów interfejsu, które stały się charakterystyczne dla Windows do dzisiaj: m.in. przycisk Start, pasek zadań i ikona Mój komputer. W rozwojowej wersji Windows 95 OSR2 wydanej 24 kwietnia 1996 r. dodano obsługę systemu plików FAT32.

Windows 95

Wsparcie techniczne dla Windows 95 zakończyło się 31 grudnia 2001 r.

Windows NT 4.0

Windows NT 4.0 to 32-bitowa wersja systemu operacyjnego Microsoft Windows z rodziny Windows NT, wydana 29 lipca 1996 r. Windows NT 4.0 jest pierwszym systemem z linii Windows NT o interfejsie użytkownika znanym z Windows 95. Pomimo identycznego z Windows 95 interfejsu, Windows NT 4.0 różni się od niego zasadniczo. O ile bowiem ten pierwszy system, stworzony dla użytkowników domowych, łączy 32-bitowy interfejs programistyczny z 16-bitowym jądrem systemu MS-DOS, o tyle jego odpowiednik z “profesjonalnej” linii Windows NT ma architekturę w pełni 32-bitową i jest całkowicie od MS-DOS niezależny.

Windows NT 4.0

Wsparcie techniczne dla Windows NT 4.0 zakończyło się 30 czerwca 2004 r. (Workstation) i 31 grudnia 2004 r. (Server).

Windows 98

Windows 98 (Windows 4.1) to 16/32-bitowa wersja systemu operacyjnego Microsoft Windows, wydana 25 czerwca 1998 r. będąca wersją rozwojową Windows 95. W stosunku do poprzednika dodano obsługę wielu monitorów oraz większe zintegrowanie przeglądarki internetowej Internet Explorer z interfejsem użytkownika, tzw. Active Desktop. W Windows 98 pojawiła się także darmowa usługa Windows Update, służąca do aktualizacji systemu.

Windows 98

Wsparcie techniczne dla Windows 98 zakończyło się 11 lipca 2006 r.

Windows 2000

Windows 2000 (Windows NT 5.0) to 32-bitowa wersja systemu operacyjnego Microsoft Windows z rodziny Windows NT przeznaczona na komputery osobiste (Windows 2000 Professional) oraz serwery (Windows 2000 Server), wydana przez Microsoft 17 lutego 2000 r. W porównaniu do poprzednika dodano obsługę większej liczby różnych języków i lokalizacji oraz obsługę nowej wersji systemu plików NTFS 3.0, z możliwością szyfrowania plików, jak również zwykłe i dynamiczne zarządzanie dyskami. Rodzina Windows 2000 posiada też dodatkowe funkcjonalności, włączając w to usługę Active Directory (hierarchiczny szkielet zasobów), rozproszony system plików (umożliwiający współdzielenie plików) i woluminy dyskowe z redundancją do korekcji błędów.

Windows 2000

Wsparcie techniczne dla Windows 2000 zakończyło się 13 lipca 2010 r.

Windows ME (Millenium Edition)

Windows ME (Windows 4.9) to 16/32-bitowa wersja systemu operacyjnego Microsoft Windows, wydana 14 września 2000 r. będąca wersją rozwojową Windows 98. W stosunku do poprzedniej wersji Windows zmiany polegają m.in. na ukryciu dostępu do systemu MS-DOS w trybie rzeczywistym, a także dołączeniu programu Internet Explorer i Outlook Express w wersji 5.5 oraz pakietu Windows Media, w którego skład wchodzą: Windows Media Player 7Windows Movie Maker i Windows DVD Player. To także pierwszy system firmy Microsoft posiadający opcję przywracania systemu System Restore.

Windows ME

Wsparcie techniczne dla Windows ME zakończyło się 11 lipca 2006 r.

Windows XP

Windows XP (Windows NT 5.1) to 32-bitowa wersja systemu operacyjnego Microsoft Windows z rodziny Windows NT, wydana przez Microsoft 25 października 2001 r. Nazwa XP pochodzi od angielskiego słowa eXPerience, czyli “doświadczenie” lub “doznanie”. Windows XP jest udaną próbą stworzenia jednolitej linii systemów Windows, gdyż wcześniej Microsoft rozwijał dwie linie produktów: jedną dla użytkowników domowych (linia Windows 9x/ME), a drugą do zastosowań zaawansowanych (linia Windows NT/2000). Pociągnęło to jednak za sobą brak kompatybilności z wieloma aplikacjami MS-DOS. System Windows XP był też pierwszym systemem firmy Microsoft wymagającym aktywacji przez Internet.

Windows XP

Wsparcie techniczne dla Windows XP zakończyło się 8 kwietnia 2014 r.

Windows Server 2003

Windows Server 2003 (Windows NT 5.2) to serwerowy system operacyjny opracowany przez firmę Microsoft, oparty na edycji Windows XP, zaprezentowany oficjalnie 24 kwietnia 2003 r., będący wersją rozwojową systemu Windows 2000 Server Był to pierwszy system operacyjny firmy Microsoft wydany jednocześnie w wersji 32-bitowej i 64-bitowej.

6 grudnia 2005 r. została wydana wersja rozwojowa Windows Server 2003 R2 (Windows NT 5.2). W stosunku do Windows Server 2003 została wzbogacona o nowe narzędzia administracyjne, nowe funkcje usługi Active Directory, nowe funkcje udostępniania zasobów oraz integrację z systemem pakietu Subsystem for UNIX-based Applications – SUA.

Windows Server 2003

Wsparcie techniczne dla obu wersji Windows Server 2003 zakończyło się 14 lipca 2015 r.

Windows Vista

Windows Vista (Windows NT 6.0) to wersja systemu operacyjnego Microsoft Windows wydana przez Microsoft 30 stycznia 2007 r. Do najważniejszych zmian w stosunku do poprzednika (Windows XP) należą nowy wygląd systemu Windows Aero, wyszukiwarka plików Windows Search, pasek boczny z gadżetami czy kontrola konta użytkownika.

Windows Vista

Wsparcie techniczne dla Windows Vista zakończyło się 11 kwietnia 2017 r.

Windows Server 2008

Windows Server 2008 (Windows NT 6.0) to serwerowy system operacyjny opracowany przez firmę Microsoft jako następca systemu Windows Server 2003 i oparty na tym samym jądrze co system Windows Vista SP1. System może obsługiwać do 64 logicznych procesorów. Premiera odbyła się 27 lutego 2008 r. Windows Server 2008 jest ostatnim systemem serwerowym firmy Microsoft wydanym zarówno w wersji 32-bitowej, jak i w wersji 64-bitowej.

Windows Server 2008

Wsparcie techniczne dla Windows Server 2008 zakończyło się 14 stycznia 2020 r.

Windows 7

Windows 7 (Windows NT 6.1) to wersja systemu operacyjnego Microsoft Windows wydana przez Microsoft 22 października 2009 r. jako następca systemu Windows Vista. W porównaniu do poprzednika zmieniony został wygląd, chociaż nadal oparty o Windows Aero, a także zwiększyła się nieco wydajność systemu. Uznawany jest przez bardzo wielu użytkowników za najlepszy system operacyjny z rodziny Microsoft Windows.

Windows 7

Wsparcie techniczne dla Windows 7 zakończyło się 14 stycznia 2020 r.

Windows Server 2008 R2

Windows Server 2008 R2 (Windows NT 6.1) to serwerowy system operacyjny opracowany przez firmę Microsoft jako następca systemu Windows Server 2008 i oparty na tym samym jądrze co system Windows 7. Premiera odbyła się 22 października 2009 r. Początkowo istniały plotki, że nazwa będzie brzmieć Windows Server 7, ale ostatecznie system nazwano Windows Server 2008 R2. Jest to pierwszy system firmy Microsoft wydany jedynie w wersji 64-bitowej. Wersja ta poszerza funkcjonalność Active Directory, wprowadza nowe opcje wirtualizacji i może obsługiwać do 256 logicznych procesorów.

Windows Server 2008 R2

Wsparcie techniczne dla Windows Server 2008 R2 zakończyło się 14 stycznia 2020 r.

Windows 8

Windows 8 (Windows NT 6.2) to wersja systemu operacyjnego Microsoft Windows wydana przez Microsoft 26 października 2012 r. jako następca systemu Windows 7. Główną zmianą w systemie jest zastąpienie klasycznego Menu Start interfejsem Modern UI (wcześniej znanym pod nazwą Metro) z zupełnie nowym podsystemem aplikacji zwanym AppX. Programy dla interfejsu Modern UI można było nabyć w nowo utworzonym sklepie Windows Store na wzór Mac App Store czy Google Play. Tryb pulpitu znany z poprzednich wersji Windows jest osobną aplikacją, a Menu Start zostało zastąpione przez ekran Start z przypiętymi programami w formie kafelków, który został powszechnie skrytykowany jako nieintuicyjny, dezorientujący i niewygodny.

Windows 8

Wsparcie techniczne dla Windows 8 zakończyło się 12 stycznia 2016 r. (dalsze wsparcie po darmowej aktualizacji do Windows 8.1).

Windows Server 2012

Windows Server 2012 (Windows NT 6.2) to serwerowy system operacyjny będący następcą systemu Windows Server 2008 R2 wydany przez Microsoft 4 września 2012 r. Wprowadzono w nim nowy system plików ReFS i interfejs Modern UI, a także zmodernizowano system wirtualizacji i obsługę do 640 logicznych procesorów.

Windows Server 2012

Zakończenie wsparcia technicznego dla Windows Server 2012 jest planowane na 10 października 2023 r.

Windows 8.1

Windows 8.1 (Windows NT 6.3) został wydany jako darmowe uaktualnienie systemu Windows 8 przez firmę Microsoft 17 października 2013 r., a także jako oddzielny system operacyjny, możliwy do kupienia i samodzielnej instalacji. Główną zmianą w stosunku do Windows 8 było pojawienie się w pasku zadań przycisku Start, menu kontekstowego (dostępnego pod prawym przyciskiem myszki na ikonie startu) oraz możliwości uruchomienia systemu od razu z widocznym pulpitem.

Windows 8.1

Zakończenie wsparcia technicznego dla Windows 8.1 jest planowane na 10 stycznia 2023 r.

Windows Server 2012 R2

Windows Server 2012 R2 (Windows NT 6.3) to serwerowy system operacyjny będący następcą systemu Windows Server 2012 wydany przez Microsoft 18 października 2013 r. Głównymi zmianami w stosunku do poprzednika są: zintegrowane wsparcie dla Office 365, przywrócony przycisk Start i druga generacja maszyn wirtualnych z możliwością tworzenia maszyn wirtualnych opartych na UEFI.

Windows Server 2012 R2

Zakończenie wsparcia technicznego dla Windows Server 2012 R2 jest planowane na 10 października 2023 r.

Windows 10

Windows 10 (Windows NT 10.0) to wersja systemu operacyjnego z rodziny Microsoft Windows, która została wydana przez Microsoft 29 lipca 2015 r. Do 29 lipca 2016 r. możliwa była darmowa aktualizacja systemu Windows 7 lub Windows 8.1 do systemu Windows 10. Windows 10 ma na celu wyeliminowanie nieprawidłowości związanych z interfejsem użytkownika, wprowadzonych w Windows 8, przez dostosowanie systemu do urządzeń bez ekranów dotykowych (takich jak komputery osobiste i laptopy), przywrócenie Menu Start stosowanego jeszcze w Windows 7, system wirtualnego pulpitu i możliwość uruchamiania aplikacji Windows Store zarówno w oknach, jak i w trybie pełnoekranowym. Kolejnymi zmianami w stosunku do wcześniejszych wydań systemów Windows jest pojawienie się zupełnie nowego panelu sterowania nazwanego Ustawienia systemu Windows, brak możliwości wyłączenia automatycznych aktualizacji systemu przez Windows Update oraz wbudowanie zupełnie nowej przeglądarki internetowej Microsoft Edge, będącej następcą przeglądarki Internet Explorer.

Windows 10

Jak na razie nie ma żadnych sygnałów o ew. pojawieniu się następcy, dlatego nie ma też informacji o potencjalnej dacie zakończenia wsparcia technicznego.

Windows Server 2016

Windows Server 2016 (Windows NT 10.0) to serwerowy system operacyjny wydany przez Microsoft 26 września 2016 r. Główną zmianą w porównaniu z systemami Windows Server 2012 i Windows Server 2012 R2 było dodanie programu Windows Defender, znanego już w Windows 10, domyślnie instalowanego bez GUI oraz zwiększenie liczby obsługiwanych logicznych procesorów do 1024.

Windows Server 2016

Zakończenie wsparcia technicznego dla Windows Server 2016 jest planowane na 1 listopada 2027 r.

Windows Server 2019

Windows Server 2019 (Windows NT 10.0) to serwerowy system operacyjny wydany przez Microsoft 13 listopada 2018 r. Do nowych funkcji dostępnych w Windows Server 2019 zalicza się Windows Subsystem for Linux (WSL) i obsługę Kubernetes, czyli platformy do zarządzania, automatyzacji i skalowania aplikacji kontenerowych.

Windows Server 2019

Zakończenie wsparcia technicznego dla Windows Server 2019 jest planowane na 9 stycznia 2029 r.

Na koniec warto wspomnieć, że wszystkie systemy Windows począwszy od Windows XP, a (na chwilę obecną) na Windows Server 2019 kończąc, są wspierane i chronione przez oprogramowanie polskich producentów Arcabit i mks_vir.